Partnerships met buitenlandse partijen: welke fiscale en juridische aandachtspunten?

Waarom samenwerken met buitenlandse partijen fiscaal en juridisch extra aandacht vraagt

Bij samenwerking met een buitenlandse partij spelen al snel twee of meer belastingstelsels. Nederland heeft met meer dan 90 landen een belastingverdrag. Die verdragen bepalen welk land over welk inkomen mag heffen.

Ook de contractkant vraagt aandacht: aansprakelijkheid, intellectuele eigendom en de eisen die de wet stelt aan bedingen over toekomstige IE-rechten. Dit artikel behandelt fiscale kwalificatie, verdragstoepassing, transfer pricing, bronbelasting, btw en juridische afspraken.

Dit overzicht behandelt de fiscale en juridische aandachtspunten bij partnerships met buitenlandse partijen, met concrete regels, autoriteiten en afspraken. Aan bod komen onder meer de belastingverdragen met België en Duitsland, de Belastingdienst voor afstemming en zekerheid vooraf, artikel 6:193i BW, artikel 25f lid 1 Auteurswet en de uitspraak ECLI:NL:RBAMS:2022:2927.

De relevante kaders zijn het Burgerlijk Wetboek Boek 6, de Auteurswet, de belastingverdragen, de OESO-modelverdragen en aanbevelingen, Europese Richtlijnen en Verordeningen, de BTW Richtlijnen en Verordeningen en Europese Rechtspraak. Als autoriteiten komen de Belastingdienst en de rechter in beeld, waaronder de Rechtbank Amsterdam. De verdragen met België en Duitsland zijn genoemd als voorbeelden.

Fiscale kwalificatie van de samenwerking: transparant of zelfstandig?

Of een samenwerking fiscaal transparant is of als zelfstandige entiteit wordt behandeld, bepaalt wie de winst in de aangifte opneemt. Bij fiscale transparantie heffen de participanten inkomsten- of vennootschapsbelasting. Bij non-transparantie wordt de entiteit zelf in de heffing betrokken. Dat is niet alleen technisch: het bepaalt welke partij aangifte doet, tegen welk tarief en in welk land de winst wordt belast.

De Nederlandse vestigingsplaatsregels spelen ook mee. Een vennootschap naar Nederlands recht, of naar buitenlands recht met hoofdkantoor in Nederland, is in Nederland belastingplichtig over haar wereldwijde inkomsten. Een buitenlandse vennootschap betaalt hier vennootschapsbelasting over bijvoorbeeld belastbare winst uit een Nederlandse onderneming. Stem de kwalificatie daarom vooraf af met de betrokken jurisdicties; een verschil in kwalificatie kan dubbele heffing of juist niet-heffing opleveren.

Binnenlandse belastingplicht geldt voor een vennootschap naar Nederlands recht of naar buitenlands recht met hoofdkantoor in Nederland; zij betaalt in Nederland belasting over haar wereldwijde inkomsten. Buitenlandse vennootschappen betalen hier vennootschapsbelasting over belastbare winst uit een Nederlandse onderneming, belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang in een in Nederland gevestigde vennootschap en belastbare winst van een onderneming met hoofdkantoor op Aruba, Curaçao of Sint Maarten.

Deze kwalificatie raakt de heffing van inkomsten- of vennootschapsbelasting. Bij fiscale transparantie vindt heffing plaats bij de participanten; bij non-transparantie is het samenwerkingsverband zelf belastingplichtig. Stem de kwalificatie daarom vooraf af met de betrokken jurisdicties.

Welk land heft? Belastingverdragen en voorkoming van dubbele belasting

Nederland heeft met meer dan 90 landen een belastingverdrag. Daarin leggen landen samen vast welk land over welk inkomen mag heffen. Het Nederlandse beleid gaat ervan uit dat ondernemers belasting betalen in het land waar zij actief zijn. Ontstaat toch dubbele belasting, dan kunt u een onderlinge overlegprocedure starten.

Verdragen liggen niet vast. Nederland sluit verdragen op basis van de OESO-modelverdragen en aanbevelingen. Ook Europees belastingrecht, Europese richtlijnen en verordeningen en Europese rechtspraak bepalen het speelveld. In een Kamerstuk uit 2024 (25087, nr. 339) stelt de regering dat multilaterale samenwerking en internationale fiscale afspraken essentieel zijn en bijdragen aan een uniform speelveld.

Voor de toepassing van verdragen verwijst de Belastingdienst onder meer naar het Belastingverdrag tussen Nederland en België en het Belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland. In het overzicht internationale fiscale mededelingen staan actuele afspraken, bijvoorbeeld over internationale wetten en verdragen en werkwijzen voor lagere buitenlandse bronbelasting.

Het Kamerstuk 25087, nr. 339 is afkomstig van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. De Belastingdienst verwijst voor de toepassing naar het Belastingverdrag tussen Nederland en België en het Belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland. Het overzicht internationale fiscale mededelingen noemt actuele afspraken over internationale wetten en verdragen en werkwijzen voor lagere buitenlandse bronbelasting.

Transfer pricing bij verbonden buitenlandse partijen

Voor internationaal opererende ondernemingen is transfer pricing een van de belangrijkste fiscale aandachtspunten. Zodra u samenwerkt met een verbonden buitenlandse partij, moet de winst die aan elke partij wordt toegerekend zakelijk zijn (at arm's length).

Onderbouw de vergoedingen voor goederen, diensten, financiering of IE alsof u met een onafhankelijke partij handelt. Goede documentatie – met een beschrijving van functies, risico's en activa – beperkt discussie met de Belastingdienst. Zonder die onderbouwing kan de inspecteur de winstallocatie corrigeren, met een navordering of correctie tot gevolg.

De arm's length-maatstaf vraagt om onderbouwing van vergoedingen voor goederen, diensten, financiering of IE. Documentatie met functies, risico's en activa beperkt discussie met de Belastingdienst. Zonder die onderbouwing kan de inspecteur de winstallocatie corrigeren, met navordering of correctie tot gevolg.

Bronbelasting op dividend, rente en royalty’s

Grensoverschrijdende betalingen aan een buitenlandse partij – dividend, rente of royalty’s – kunnen in het bronland onder bronbelasting vallen. De belastingverdragen die Nederland met andere landen heeft gesloten, verlagen die bronbelasting in veel gevallen. Dat geldt voor royaltybetalingen, rentebetalingen en dividendbetalingen. Nederland heft zelf alleen in uitzonderingsgevallen over rente die Nederlandse vennootschappen aan buitenlandse partijen betalen.

Voor de royalty- en rentestroom kunt u de fiscale behandeling met de Belastingdienst afstemmen. Zo krijgt u vooraf zekerheid over de belastingdruk (in Nederland).

Voor dividendinkomsten uit kwalificerende deelnemingen biedt de Nederlandse wet onder voorwaarden de deelnemingsvrijstelling. Dan kan volledige vrijstelling van belastingheffing worden geclaimd voor inkomsten (vermogenswinsten en dividenden).

Voor sommige typen royalty’s kan de innovatiebox worden geclaimd. Op aangekochte IE kan in Nederland in de regel worden afgeschreven.

Bij een zetelverplaatsing naar Nederland kan in beginsel een step-up voor de vennootschapsbelasting worden geclaimd voor de activa die de vennootschap naar Nederland brengt. Met juiste structurering kan vaak ook voor de dividendbelasting een step-up worden bereikt.

De Belastingdienst is het aanspreekpunt voor afstemming over de royalty- en rentestroom. De deelnemingsvrijstelling kan onder voorwaarden volledige vrijstelling geven voor dividenden en vermogenswinsten uit kwalificerende deelnemingen. Voor bepaalde royalty's kan de innovatiebox worden geclaimd; op aangekochte IE kan in Nederland in de regel worden afgeschreven.

BTW en EU-regels bij grensoverschrijdende samenwerking

Binnen de Europese Unie is de harmonisatie van fiscale wetgeving het verst gevorderd bij de btw. Lidstaten houden nog vergaande ruimte.

Bij grensoverschrijdende goederen- en dienstenstromen krijgt u dus te maken met btw-richtlijnen en -verordeningen en met Europese rechtspraak die die regels uitlegt. De nationale btw-regels van de lidstaten waar u zaken doet, kunnen op onderdelen verschillen. Stem bij grensoverschrijdende leveringen en diensten daarom af welke btw-behandeling geldt, waar de btw wordt geheven en wie aangifte moet doen.

De btw is het terrein waar de harmonisatie in de EU het verst is gevorderd. Lidstaten houden nog vergaande ruimte, waardoor nationale regels kunnen verschillen. Stem daarom af waar de btw wordt geheven en wie aangifte doet.

Juridische afspraken: aansprakelijkheid, schadevergoeding en IE

Volgens het Burgerlijk Wetboek kan de rechter volledige schadevergoeding matigen. Dat geldt als toekenning daarvan in de gegeven omstandigheden – waaronder de aard van de aansprakelijkheid, de rechtsverhouding tussen partijen en hun beider draagkracht – tot kennelijk onaanvaardbare resultaten leidt.

Bij samenwerking met een buitenlandse partij betekent een contractueel beding over volledige vergoeding dus niet automatisch dat die volledige vergoeding ook wordt toegekend. Houd bij het opstellen van de samenwerkingsovereenkomst rekening met de verdeling van aansprakelijkheid en met welke partij welk risico draagt.

Voor het auteursrecht geldt een bijzondere regel. Een beding dat voor een onredelijk lange of onvoldoende bepaalde termijn aanspraken op toekomstige auteursrechtelijke werken regelt, is vernietigbaar (artikel 25f lid 1 Auteurswet). De rechtbank Amsterdam heeft dit in 2022 bevestigd. Wordt in uw samenwerking een toekomstig auteursrechtelijk werk gecreëerd of worden daarop aanspraken geregeld, zorg dan voor een duidelijk bepaalde termijn en een voldoende afgebakende reikwijdte.

De maatstaf voor matiging van volledige schadevergoeding staat in artikel 6:193i BW. De rechter weegt de aard van de aansprakelijkheid, de tussen partijen bestaande rechtsverhouding en hun beider draagkracht mee.

De uitspraak van de rechtbank Amsterdam over artikel 25f lid 1 Auteurswet is ECLI:NL:RBAMS:2022:2927. De toets is of het beding voor een onredelijk lange of onvoldoende bepaalde termijn aanspraken op toekomstige auteursrechtelijke werken regelt.

De rechter kan volledige schadevergoeding matigen op grond van artikel 6:193i BW. Een beding over toekomstige auteursrechtelijke werken is vernietigbaar als de termijn onredelijk lang of onvoldoende bepaald is (artikel 25f lid 1 Auteurswet). De Rechtbank Amsterdam bevestigde dit in 2022.

Zekerheid vooraf en praktische checklist

Concrete actiepunten: (1) Bepaal of de samenwerking fiscaal transparant is of als zelfstandige entiteit wordt behandeld. (2) Controleer of en welk belastingverdrag geldt en welk land over welk inkomen mag heffen. (3) Onderbouw transfer pricing met een functie- en risicoanalyse en documentatie.

(4) Stem de fiscale behandeling van de royalty- en rentestroom af met de Belastingdienst. (5) Beoordeel de btw-gevolgen van grensoverschrijdende goederen- en dienstenstromen. (6) Leg aansprakelijkheid, schadevergoeding en IE-rechten duidelijk vast in de overeenkomst. (7) Overweeg zekerheid vooraf of, bij dubbele belasting, een onderlinge overlegprocedure.

Gebruik bij verdragstoepassing het overzicht internationale fiscale mededelingen van de Belastingdienst. Daarin staan actuele afspraken, bijvoorbeeld over werkwijzen voor lagere buitenlandse bronbelasting.

Voor verdragen met België en Duitsland verwijst de Belastingdienst naar het Belastingverdrag tussen Nederland en België en het Belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland.

De checklist in deze sectie noemt de concrete actiepunten. De Belastingdienst is de autoriteit voor afstemming over de royalty- en rentestroom en voor zekerheid vooraf. Bij dubbele belasting kan een onderlinge overlegprocedure worden gestart.